Jawność wynagrodzeń: czy związkowcy poznają pensję każdego pracownika?
Dyrektywa 2023/970 pozwala organizacjom związkowym na szerszy dostęp do informacji o wynagrodzeniach pracowników. Pracodawcy obawiają się, jakie skutki przyniesie wdrożenie tych przepisów. (…)
(…) Co prawda informacje przekazywane pracownikom będą raczej ogólne (będą obejmowały przede wszystkim średnie wynagrodzenia i lukę płacową w danej kategorii stanowisk), ale jak wynika też z projektu polskiej ustawy wdrażającej dyrektywę dostęp do większego zakresu danych uzyskają zakładowe organizacje związkowe. To budzi niepokój pracodawców o wykorzystanie tych informacji, w tym przede wszystkim o nieuprawnione ujawnienie ich całej załodze. (…)
(…) Chodzi przede wszystkim o dwa mechanizmy, które są przewidziane w projekcie ustawy: tryb uzyskiwania informacji o średnim wynagrodzeniu mężczyzn i kobiet w danej kategorii oraz tryb przeprowadzania tzw. wspólnej oceny wynagrodzeń. (…)
(…) W pierwszym przypadku w uproszczeniu chodzi o prawo pracownika do uzyskania informacji o średnim wynagrodzeniu mężczyzn i kobiet w tej kategorii stanowisk, do jakiej zostało zakwalifikowane stanowisko, na którym pracuje pytający pracownik (art. 14 projektu ustawy wdrażającej). Gdyby udzielenie takiej informacji mogło prowadzić do ujawnienia, nawet pośrednio, wynagrodzenia konkretnej osoby, pracodawca będzie musiał odmówić udzielenia takiej informacji. Będzie musiał o tym poinformować pracownika składającego wniosek, jednocześnie pouczając go, że informacja może zostać przekazana m.in. reprezentującej pracownika zakładowej organizacji związkowej. Jeśli pracownik o to zawnioskuje, pracodawca przekaże tej organizacji informacje o średnich wynagrodzeniach, której nie może ujawnić samemu pracownikowi. Związek również nie będzie mógł jej ujawnić.
W drugim przypadku chodzi o wspólną ocenę wynagrodzeń, określoną w art. 30 projektu ustawy wdrażającej. Procedura będzie dotyczyć pracodawców zobowiązanych do składania sprawozdania z luki płacowej i będzie wszczynana, gdy ta luka w którejkolwiek kategorii pracowników w wartości bezwzględnej wyniesie co najmniej 5 proc., a pracodawca nie uzasadnił jej obiektywnymi, neutralnymi pod względem płci kryteriami i nie przeprowadził skutecznych działań zaradczych. (…)
(…) Te dwa mechanizmy, choć oba przewidują udział strony związkowej, mogą doprowadzić do ujawnienie zakresu danych nieco inną drogą. W przypadku odpowiedzi na wniosek pracownika o informację o średnich wynagrodzeniach w danej kategorii stanowisk, która nie może być udzielona pracownikowi, związek zawodowy bez wątpienia może poznać dokładne wynagrodzenie konkretnej osoby. (…)
(…) Ustawa wdrażająca nie przewiduje jednak sankcji za naruszenie tego przepisu przez przedstawiciela związku zawodowego. Co może zatem zrobić pracodawca, aby przynajmniej zmniejszyć ryzyko ujawnienia tych danych? (…)
